کاشی‌ما

حال شما خوب است؟ از جواب نمی‌دانم و معمولی‌ام که بگذریم؛ اگر حال فردی خوب نباشد دو حالت دارد. یا فرد دارد دردی می‌کشد یا رنجی را تحمل می‌کند. موراکامی در کتاب وقتی از دو… می‌گوید: «درد اجباری است، رنج کشیدن اختیاری است.»

درد یک امر اجتناب‌ناپذیر است و دلایل مختلفی می‌تواند باعث آن شود. چه درد جسمی و چه آلام روحی… اما اینکه فرد خودش را همچنان در وضعیت درد نگه دارد و رنج بکشد، امری اختیاری است. مثالی که موراکامی برای این قاعده آورده است. دویدن است. وقتی کسی می‌دود درد خستگی به تنش تحمیل می‌شود و به‌طور اجباری درد می‌کشد؛ اما اینکه او همچنان ادامه بدهد و رنج ببرد اختیاری است.

نکته در تشخیص موقعیت درد و رنج است به‌عبارت‌دیگر در چنین وضعیت‌هایی فرد در دو حالت کلی قرار می‌گیرد. یا تشخیص می‌دهد که در موقعیت درد یا رنج قرارگرفته است و یا خیر. چراکه درد می‌تواند قدرت ادراک را تحت تأثیر قرار دهد، آن‌وقت فرد در موقعیتی قرار می‌گیرد که متوجه قدرت اختیاری خودش نیست. برای مثال وقتی کسی شما را آزار می‌دهد، درد روحی را به شما وارد می‌کند. این عصبانیت باعث می‌شود که نتوانید گزینه خارج شدن از موقعیت عذاب‌آور را درک کنید. درواقع درک قدرت اختیار، توسط همان درد اجباری سلب شده است. اینجاست که دوست یا عضوی از خانواده نقش خودش را نشان می‌دهد. همان وقتی است که باید کسی به فرد متذکر شود که این عذابی که تو را در برگرفته اجباری نیست و قدرت انتخابی هم در میان است. در مرحله بعد گره کار گشوده می‌شود. در این صورت فرد به این آگاهی می‌رسد که رنجی که تحمل می‌کند یک امر ضروری برای رسیدن به هدفی است یا عذابی بیهوده که باید از آن اجتناب کرد مثلاً نیازی نیست از رابطه با کسی رنج ببری که تو را عذاب می‌دهد! ضرورتی ندارد کاری را ادامه بدهی که از آن رضایت نداری! یا بهتر از است رنج تحصیل را بپذیری تا به موفقیت تحصیلی برسی! یا رنج کاری را بپذیری تا به دستمزدی برسی و … اگر این آگاهی برای فرد اینجا شود که در موقعیت درد است یا رنج و فلسفه رنج خودش را بشناسد، حتی امکان دارد رنج نیز از عذابی سخت به پدیده‌ای قابل‌تحمل و چه‌بسا لذت‌بخش تبدیل شود.

شنبه، ۶/۱۱/۹۷ روزنامه بامداد جنوب ستون کاشی‌ما

نوشته‌های مشابه

  • از شنبه

    از شنبه، از هفته آینده، از سر ماه، از سال نو… این‌ها وعده‌های شروع یک تحول جدید است که اکثریتشان به واقعیت نمی‌رسند. در ذهن پیچیده انسان‌ها آینده محاسبات غریبی دارد. حتی اگر بگوید که آینده خوبی در پیش نیست. آیه یاس برای آینده بخواند؛ اما بازهم در ذهن، خودش را در آینده بهتر می‌بیند. شنبه روز سحرآمیزی در هفته است. در دین یهودیت به روز تعطیل هفتگی (شنبه) می‌گویند؛ که به صورت سمبلیک به معنای هفتمین روز آفرینش است. سنت استراحت شبات ریشه در تورات دارد. تورات می‌گوید خداوند جهان را در شش روز آفرید و در روز هفتم دست نگه داشت. یهودی‌ها از انجام بسیاری از کارها در شنبه خودداری می‌کنند. در برخی مناطق فارس و جنوب هم این مسأله دیده می‌شود و

  • قدرت عادت

    قهرمان‌های رمان‌های کلاسیک را نباید دست کم گرفت. آن‌ها نسخه‌ شخصیت‌های درونی  انسان‌ها هستند. آن‌ها به خوبی نشان‌می‌دهند که  درون هرشخص یک دون‌کیشوت متوهم، یک آبلوموف تنبل، یک هولدن سرکش، یک راسکولنیکف روانکاو، یک ژان‌وال‌ژان تواب و… وجود دارد اما یکی از شخصیت‌ها حال دیگری دارد. غیراز اینکه شخصیت‌اش شبیه به نسخه درونی انسان‌ها باشد؛ موقعیت‌اش شبیه به موقعیت همه ‌انسان‌هاست. همه آدم‌ها شبیه  رابینسون کروزوئه‌ در جزیزه‌ای اسیر شده‌اند. حتی اگر خودشان از اسارت‌شان خبر نداشته‌باشند. اصلی وجود دارد . شما دیر یا زود به موقعیتی که در آن گرفتار شده‌اید عادت می‌کنید و یک اصل دیگر که در ادامه اصل قبل وجود دارد. عادت‌ها به سادگی تغییر نمی‌کنند! جزیزه هر کسی می‌تواند: چرخه روزمرگی باشد، رابطه‌ای باشد که دیگر برایش جذاب نیست. شغلی که دوستش ندارد. شهری که نمی‌خواهد آنجا باشد، حال افسرده‌ای که در آن غرق است و… همیشه دو راه وجود خواهد داشت. یا ماندن در جزیره و عادت کردن… یا دل زدن به دریا به امید نجات… تضمینی وجود ندارد که دل به دریا زدن شما را به کشتی یا جزیره دیگری برساند؛ اما ماندن در جزیره یک تباهی تضمین شده است.

  • روایت سمیه سمساریلر از کانون ادبی رهاوی و سپهر داستانی‌اش:

    نشست‌های کانون ادبی «رهاوی» اصفهان به صد و شصت جلسه پیوسته در عصر شنبه‌ها رسیده است. جلسه‌ای که به‌قاعده خودش به ادبیات و به‌ویژه داستان می‌پردازد. این امر در گرو تلاش‌های مستمر سمیه سمساریلر، دبیر این انجمن محقق شده است. سمساریلر در کارنامه ادبی خود انتشار مجموعه داستان «زخم‌هایم کهنه نمی‌شوند» و «باید یک داستان بنویسم» را از نشر «نهفت» دارد. همچنین او کتاب «هشت قطعه زربفت» اثر «یانگ، جوئینگ- مینگ» را از انگلیسی ترجمه کرده که نشر «فراروان» آن را منتشر کرده است. درباره سپهر داستانی سمساریلر و فعالیت کانون ادبی رهاوی با او به گفت‌وگو نشسته‌ایم که شما را به خواندن آن در ادامه دعوت می‌کنم.
    بامداد جنوب ششم اسفند ۹۷

  • گفت‌وگو با مترجم کتاب «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم»

    ادبیات داستانی هند در دوران معاصر نویسندگان مشهور بسیاری داشته است. نویسندگانی که جوایز متعددی همچون بوکر، جایزه ادبی پولیتزر و … را بارها کسب کرده‌اند. جومپا لاهیری و آراویند آدیگا، نیل موکرجیو، ارونداتی روی و … برخی از این نویسندگان هستند که آثارشان در ایران به زبان فارسی نیز ترجمه شده است و با اقبال نسبتاً خوبی هم روبرو شده‌اند. به‌ویژه جومپا لاهیری که با «مترجم دردها»، «همنام» و «خاک غریب» در نزد داستان‌خوان‌های فارسی نامی آشناست.

  • روح پراگ، ایوان کلیما

    تقریباً یک سال قبل از پایان جنگ، آلمان‌ها جیره شیر بچه‌ها را به مقدار ناچیزی رساندند. ( اگر اشتباه نکنم یک شانزدهم یک لیتر در روز شیر بدون چربی) آن موقع من سیزده سالم بود و شیر جیره‌بندی را دختری تقسیم می‌کرد که دو سه سالی از من بزرگتر بود. یک روز جای یک هشتم لیتر، دختر به من جیره‌ای داد تقریباً چهار برابر جیره معمول. این کار هر روز ادامه یافت. من فقط یک دلیل برای این دست و دل‌بازی غیر قابل توضیح پیدا کردم. دختر عاشق من شده بود اما…

  • شاید رؤیاتو گم کردی!

    مدت‌هاست به این باور رسیدم؛  اون چیزی که می‌تونه آدم رو  به موقع از خواب بیدار کنه، نه ساعت زنگ‌داره و نه آلارم گوشی موبایل، بلکه اشتیاق و انگیزه‌ای که تو وجودت برای بیدار شدن داری. یه جمله معروف و کلیشه‌ای هم هست که می‌گه: «می‌تونی از خواب بیدار بشی و دنبال رویاهات بری و…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *