پیچیدگی‌های یک واژه ساده «نه»

نه

در فیلم نیمه پنهان تهمینه میلانی، روزبه جاوید (محمد نیک بین) رو به فرشته (نیکی کریمی) آزادی را این طور تعریف می‌کند.: «آزادی یعنی هر انسانی با حفظ حقوق دیگران بتواند شک کند، اعتراض کند و به هر مقامی چه ادبی، چه سیاسی، چه مذهبی نه بگوید!» به ظاهر تعریف سر راستی است؛ اما ناقص… در فرهنگ  رفتاری واژه «نه» بسیار مهم است که اهمیتش را در دو موقعیت نه گفتن و نه شنیدن نشان می‌دهد. انسان‌های کمی هستند که بدانند چطور نه بگویند. کجا نه بگویند. وقتی نه گفتند در ذهنشان چطور کنار بیایند. وقتی نه شنیدند چه کنند و بعد از شنیدن نه با خودشان چطور کنار بیایند. واژه دو حرفی نه هزار حرف نگفته و نهفته دارد. کلامی که به مهارتی چندگانه متصل است.

در فرهنگی که تعارف بخش جدایی ناپذیر رفتار روزانه است. نه گفتن و نه شنیدن گاهی مخاطراتی دارد که می‌تواند آینده شغلی، رابطه کاری، رابطه عاطفی و … را تحت شعاع خود ویران کند. تعریف جاوید روزبه مخاطرات «نه» را در جهان بیرونی نشان می‌دهد و سعی می‌کند آن را رفع کند؛ اما سویه دیگرش جدال درونی است که بعد از گفت و شنود نه درون انسان شکل می‌گیرد. آن ندای درونی که صدایش در جمجمه مثل پژواک آکوا مدام می‌چرخد. مثل دیوانه زنگی تن می‌کوبد به جداره ذهن. مثلاً حالا که نه گفتم او درباره من چه فکری می‌کند؟ به دیگران چه می‌گوید؟ یا در نقطه مقابل اینکه چرا به من نه گفت؟ چه فکری کرد که نه گفت؟ چرا باید نه بگوید؟ سلسله سوالاتی که هر ذهن نسبت به موقعیت خودش می‌تواند تا روزها و ماه‌ها و سال‌ها ادامه یابد.

البته در این بین پای عزت نفس و اعتماد به نفس هم در میان است. پای شک در اصول هم در میان است. پای ایمان به درستی درخواست هم در میان است و از همه مهم‌تر درک شرایط طرف مقابل.

در علم معانی برای پرسش بیست‌وهشت غرض ثانویه شمرده‌اند. تصور کنید کسی از شما سؤالی می‌کند. می‌توان تصور کرد که بیست‌وهشت منظور مختلف داشته است و به طبع جواب شما هم همین منوال… می‌گوید: نه! ولی منظورش تشویق شماست، می گوید: نه! ولی منظورش بله است. می‌گوید: نه! ولی منظورش  اغراق است. می‌گوید: نه! اما منظورش تأکید است و … توضیح پاراگراف آخر بماند برای مجال بیشتر… تنها خواستم از دنیای پیچیده یک واژه ساده دو حرفی بگویم. نه

نوشته‌های مشابه

  • داستان کلیسای جامع، ریموند کارور

    کلیسای جامع ریموند کارور ترجمه فرزانه طاهری همان مرد کور، دوست قدیمی زنم. بله خود او داشت می‌آمد شب را پیش ما بماند. زنش مرده بود. برای همین آمده بود به دیدن قوم‌وخویش‌های زن مردهاش در کانتی کات. از خانهٔ همان‌ها به زنم تلفن کرد. باهم قرار و مدارش را گذاشتند. با قطار می‌آمد، پنج‌ساعتی…

  • کاشی‌ما ۵

    «رابطه یک‌طرفه» در ظاهر اصطلاحی غلط است. رابطه از نفس ارتباط می‌آیند درحالی‌که یک‌طرفه بودن این ارتباط را نقض می‌کند. ترکیبی متضاد و غیرممکن؛ اما نکته در این است که در اصل رابطه یک‌طرفه، رابطه فرد عاشق است با آینده توهمی خودش، نه با معشوق که او را پس‌زده است. برای همین نجات او، نه به دست معشوق بی‌خبر و ناخواسته است و نه دست دیگران… تنها راه نجات، دست کشیدن از آینده توهمی است که تخیلات تنهایی آن‌ها را خلق کرده است.

  • کاشی‌ما (۱۴)

    عموم مردم فکر می‌کنند که انتخاب‌های احساسی آن‌ها برآمده از درونشان است. ندایی جادویی که از قلب تپنده سرزده است و مدار منطقی عقل هم از مهارش عاجز است. به‌طور مثال وقتی کسی، دیگری را دوست دارد و آن را زیبا می‌پندارد، تأکید همه‌جانبه بر احساسات خود دارد. مثال ساده اینکه افراد تصور می‌کنند خودشان معشوق را انتخاب کرده‌اند یا برای دوست داشتن آن برگزیده‌شده‌اند. حال اینکه حقیقت چیز دیگری است. دوست داشتن هر چیزی برآیند مکانیسم پیچیده‌ای است که پارامترهای مختلفی بر آن اثر گذاشته است. اگر کمی عاشقانه‌های شاعران گذشته مرور شود، تغییر ملاک‌های زیبایی در ادوار مختلف به‌وضوح دیده می‌شود.

  • «نقطه سرخط»: عطیه عطارزاده جهنم انزوا را توصیف می‌کند.

    «نقطه سرخط»: عطیه عطارزاده جهنم انزوا را توصیف می‌کند؛

    راهنمای مردن با گیاهان دارویی

    «راهنمای مردن با گیاهان دارویی» ازجمله رمان‌های خوش‌اقبال و موردتوجه مخاطبان و منتقدین در سال اخیر بوده است. به‌طوری‌که تا بخش نهایی جایزه ادبی «احمد محمود» نیز پیش رفته بود و در این مدت به چاپ دهم نیز رسیده است. این کتاب اولین رمان منتشرشده «عطیه عطارزاده» است. وی پیش از این کتاب مجموعه اشعار خود به نام «اسب را در نیمه دیگرت برمان» را در سال ۹۴ در انتشارات چشمه منتشر کرده بود.

  • پیچ و خم‌های انتقال فرهنگ بومی به کودکان

    یکی از دغدغه‌های اصلی خانواده‌ها راه‌های انتقال مفاهیم به کودکان است. همان‌قدر که مفاهیم انتقالی به کودکان مهم است، کانال ارتباطی نیز اهمیت بسزایی دارد. در گذشته انتقال مفاهیم از طریق ارتباطات خانوادگی و آموزشی همچون مکتب‌خانه، مساجد و مدارس و همچنین متون مکتوب صورت می‌گرفت که با پیوستن جوامع به جهان مدرن این کانال‌های انتقالی تنوع بیشتری یافتند.

     در ابتدا رسانه‌هایی چون روزنامه، سینما، رادیو و تلویزیون به این جمع اضافه شدند که به طریق بسته‌بندی‌شده و کنترلی مفاهیم به خصوصی را در اختیار کاربران قرار می‌داد؛ اما در دهه‌های اخیر این کانال‌ها از مرز قاب محدود تلویزیون و پرده سینما فراتر رفته است و اینک با اتصال به جهان شگفت‌انگیز مجازی (اینترنت) وسعت بی‌کرانی را در مقابل افراد گشوده است. چشم‌اندازی که از آن فرد می‌تواند دانش، فرهنگ، باور و اعتقادات خود را دستخوش تغییر قرار دهد. این تغییر در دو بعد ارتقا و تنزل می‌تواند صورت گیرد.

  • گفت‌وگو با مترجم کتاب «ایستگاه یازده»

    پگاه صمدزاده مترجم خوش‌سلیقه در سال گذشته کتاب «ایستگاه یازده» را به فارسی ترجمه کرد و نشر نیماژ آن را به چاپ رساند. انتشار این کتاب از چندین نظر دارای اهمیت است. باید در نظر داشت که از این نویسنده موفق امریکایی (مندل) اثری به فارسی منتشرنشده بود و ترجمه ایستگاه یازده، این نویسنده را به مخاطب فارسی معرفی کرد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *