گفت‌وگو با مترجم کتاب «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم»

سوگند اکیریان

پای «راویندر سینگ» به ایران باز شد

داود علیزاده

ادبیات داستانی هند در دوران معاصر نویسندگان مشهور بسیاری داشته است. نویسندگانی که جوایز متعددی همچون بوکر، جایزه ادبی پولیتزر و … را بارها کسب کرده‌اند. جومپا لاهیری و آراویند آدیگا، نیل موکرجیو، ارونداتی روی و … برخی از این نویسندگان هستند که آثارشان در ایران به زبان فارسی نیز ترجمه شده است و با اقبال نسبتاً خوبی هم روبرو شده‌اند. به‌ویژه جومپا لاهیری که با «مترجم دردها»، «همنام» و «خاک غریب» در نزد داستان‌خوان‌های فارسی نامی آشناست.

با این حال ادبیات عاشقانه هند نیز نویسندگان جوان و جدیدی دارد که به فارسی معرفی نشده است. از میان این نویسندگان، «راویندر سینگ» یکی از آن‌هاست. نویسنده و ناشر هندی که با کتاب «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» توانست به لیست پرفروش‌ترین‌های آمازون و نیویورک تایمز راه یابد.

«سوگند اکبریان» از مترجمان جوان که پیش از این نیز سابقه ترجمه کتاب‌هایی از نویسندگانی چون «شیلپا شتی کوندرا» و «لوک کاتینهو» و همچنین رمان «شب‌های روشن» از «فئودور داستایفسکی» را در کارنامه خود دارد به تازگی کتاب «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» از «راویندر سینگ» را به فارسی ترجمه کرده است و نشر عطر کاج نیز آن را روانه بازار کتاب کرده است.

اکبریان متولد ۱۳۷۱ است و دارای مدرک کارشناسی ارشد در رشته مطالعات ترجمه. وی عضو انجمن صنفی مترجمان ایران، عضو سرای اهل قلم و یکی از شرکت‌کنندگان نهایی چندین کنفرانس‌ بین‌المللی و داخلی و خارجی در ایران و هندوستان است. همچنین در دومین جشنواره خیام پایان نامه کارشناسی‌ارشد این مترجم به عنوان یکی از پایان نامه‌های برتر انتخاب شده بود.

انتشار ترجمه کتاب «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» بهانه‌ای شد تا درباره ادبیات داستانی هند، راویندر سینگ و دنیای ترجمه با سوگند اکبریان گفت‌وگویی داشته باشیم که در ادامه می‌خوانید.

خانم اکبریان درابتدا بفرمایید چطور شد که به سمت ترجمه به ویژه ادبیات داستانی رفتید؟

ترجمه کاری است که به واسطه آن می‌توانیم فراتر از مرزهای ساحت بشر برویم. ضمن اینکه رشته تحصیلی‌ام کارشناسی ارشد مطالعات ترجمه بود و انتخاب گزینه ادبیات داستانی موردی بود که تصور می‌کردم اثری است که شامل حال همه مردم می‌شود، به هر حال همه‌ ‌ما داستان‌هایی ماندگار برای گفتن، شنیدن، و درس گرفتن داریم.

 ادبیات داستانی هند در دهه‌های اخیر نویسندگان مطرحی داشته است. مثل جومپا لاهیری و آراویند آدیگا، نیل موکرجیو، ارونداتی روی و… که جوایز متعددی هم برنده شدند و البته در ایران هم خوش اقبال بوده‌اند. از دلایل انتخاب ادبیات داستانی هند بفرمایید؟

با توجه به سفرهایی که به هندوستان داشته‌ام، هر باره با ادبیات و فرهنگ هندوستان بیشتر آشنا شدم، دیدم که چطور جوانان شیفته ادبیات و نویسندگان معاصرشان هستند. ادبیات داستانی هندوستان، ادبیات شرقی است که تا حدودی به فرهنگ ما هم نزدیک است؛ ولی دلیل اصلی انتخاب من، رنگ و بوی سرزمین عجایب در ادبیات داستانی واقعی است.

 از کتاب «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» بگویید. این اثر از پرفروش‌ترین‌های آمازون و نیویورک تایمز هم بوده است. در ایران استقبال چطور بود؟

«من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» اولین کتاب راویندر سینگ، نویسنده‌ معاصر هندوستان است که اولین ترجمه‌ آن در دنیا به زبان فارسی و اولین ترجمه در ایران را من انجام داده‌ام. در واقع این کتاب رمان عاشقانه واقعی همراه با تصویر است که این خودش به قوه تخیل خواننده نیز کمک می‌کند. خیلی خوشحالم که کتاب مورد استقبال دوستان و خوانندگان عزیز قرار گرفته و ابراز احساسات می‌کنند و عکس‌های زیبایی با خلاقیت خودشان از کتاب، برایم ارسال می‌کنند، و به دنبال کتاب‌های ترجمه شده دیگرم هستند. خوشحالم که قلم ترجمه‌ام درباره ادبیات هندوستان مورد پسند واقع شده است.

راویندر سینگ نویسنده جوان و پرکاری است. نه کتاب و چندین پروژه از وی منتشر شده و البته انتشارات Black Ink را هم دارد و … از دلایل انتخاب این نویسنده هم برای خوانندگان بفرمایید؟

راویندر سینگ نویسنده جوان و با استعدادی است که تمام کارهای ایشان را خودم خوانده‌ام و طبق گفتگویی که با وی داشتم، متوجه شدم بیشتر به دنبال موضوعات واقعی، به روز و عاشقانه برای جوانان هستند، در واقع سینگ معتقد است که زندگی و داستان هر شخص یک رمان است. از سوی دیگر قلم زیبا و واقع گرایانه‌شان علت انتخاب شد.

اشاره به دفتر انتشاراتشان داشتید که خودم داستان پشت این کارشان را خیلی دوست دارم. اولین کتاب راویندر سینگ «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» است که چون نویسنده تازه کاری بود، انتشارات‌های معروف کتاب یک نویسنده نوکار را قبول نمی‌کردند تا اینکه بالاخره این کتاب نه تنها چاپ شد بلکه از پرفروش‌ترین‌ها هم شد. حالا خودش برای حمایت از نویسندگان نوکار، این دفتر را زدند و تنها اولین کارها را چاپ می‌کنند، که به نظرم واقعاً کار پسندیده‌ای است.

باز هم از این نویسنده ترجمه خواهید کرد؟

بله، ترجمه کرده‌ام و به دنبال ناشر فعال و پرکار جهت همکاری هستم.

سبک و سیاق کتاب «من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» چگونه بود؟ در ترجمه با مشکل روبرو نشدید؟

«من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» رمانی عاشقانه است و باید اضافه کنم که که سرگذشت خود نویسنده است. در واقع آن‌قدر علاقه‌مند به ترجمه کتاب‌هایی که دوست‌شان دارم هستم، که مشکلی نمی‌بینم، تنها سعی من بر این است آنچه خودم در زبان مبدأ کتاب حس کردم، بتوانم در زبان فارسی به خوبی به خواننده منتقل کنم، چرا که احساسات، اصل و بنیاد ادبیات داستانی و به‌خصوص داستان شرقی و هندی است.

وضعیت ترجمه‌ی متون ادبیات عاشقانه هندوستان را در کشورمان، چگونه ارزیابی می‌کنید؟

درواقع ادبیات بیشتر کشورها به خوبی در ایران جا افتاده است و ادبیات هندوستان هم در حیطه‌های مختلف برای مردم‌مان شناخته شده است؛ ولی ادبیات عاشقانه هندوستان، کمی جدید است اما با این حال در همه گروه سنی پرمخاطب است. خوشحالم که کار جدیدی را صورت داده‌ام و امیدوارم که مخاطبین این ژانر روز به روز بیشتر هم شوند.

کتاب‌های دیگری هم ترجمه کرده‌اید؟

بله، در واقع اکثر کارهایم با فرهنگ هندوستان گره خورده است. اولین کتابم «عالی‌ترین رژیم غذایی هندی» به قلم «شیلپا شتی کوندرا و لوک کاتینهو» است. کتاب بعدی فرهنگ سه زبانه ضرب المثل های هندی، انگلیسی، و فارسی بود. کتابی هم که تجربه ترجمه از ادبیات روسی بود، «شب‌های روشن» اثر فئودور داستایوفسکی است.

در حال حاضر مشغول کار جدیدی هستید؟

مطالعه و گزینش برای ترجمه چیزی است که همیشه مشغول آن هستم. بله، همچنان در حال گزینش و ترجمه یکی دیگر از آثار بسیار ماندگار ادبیات هندوستان هستم که امیدوارم کار به زودی تمام شود و به شما عزیزان ارائه کنم.

گزینش کتاب‌هایتان برای ترجمه بر چه اساسی است؟

مترجم بال‌های نامرئی ارتباطات فرهنگی است. ادبیات هندوستان آن‌قدر جذاب، عجیب و متنوع است که دست من را برای انتخاب باز می‌گذارد؛ ولی از این جهت که باید به سراغ بهترین بهترین‌ها بروم سعی می‌کنم دقت و وسواس خاصی به خرج دهم. البته گاهی خود نویسندگان کتاب‌هایشان را به من معرفی می‌کنند و برایم می‌فرستند تا کتاب آنها را به فارسی ترجمه کنم و این موضوع برایم باعث افتخار است که مترجم منتخب فارسی زبان نویسندگان هندی هستم.

و اگر بخواهید خودتان را در یک جمله به عنوان مترجم معرفی کنید؟

مترجم، مسافر است، مسافر زبان‌ها و فرهنگ‌ها؛ و من نیز مترجم هستم و مسافر فرهنگ هند!

ترجمه ادبیات داستانی شما را ترغیب به نوشتن داستان نکرده است؟

سؤال زیبایی بود، چرا که نه. سفرنامه خودم به هندوستان را در قالب رمان نوشته‌ام، چرا که بر این باورم، بگذار افکار و احساساتم را بنویسم، بگذار تا به واژه‌ها روح ببخشم، تا شاید فردایی روحم را در آن واژگان بیابی. امیدوارم بتوانم هر چه زودتر با ناشر خوبی همکاری داشته باشم.

سخن پایانی

سپاس از شما که این فرصت را در اختیار من قرار دادید تا بتوانم با دوستان علاقه‌مند به «کتاب من هم داستان عاشقانه‌ای داشتم» و ادبیات هندوستان چند کلام صحبت کنم. امیدوارم از خواندن این کتاب لذت ببرید.

نوشته‌های مشابه

  • روایت سمیه سمساریلر از کانون ادبی رهاوی و سپهر داستانی‌اش:

    نشست‌های کانون ادبی «رهاوی» اصفهان به صد و شصت جلسه پیوسته در عصر شنبه‌ها رسیده است. جلسه‌ای که به‌قاعده خودش به ادبیات و به‌ویژه داستان می‌پردازد. این امر در گرو تلاش‌های مستمر سمیه سمساریلر، دبیر این انجمن محقق شده است. سمساریلر در کارنامه ادبی خود انتشار مجموعه داستان «زخم‌هایم کهنه نمی‌شوند» و «باید یک داستان بنویسم» را از نشر «نهفت» دارد. همچنین او کتاب «هشت قطعه زربفت» اثر «یانگ، جوئینگ- مینگ» را از انگلیسی ترجمه کرده که نشر «فراروان» آن را منتشر کرده است. درباره سپهر داستانی سمساریلر و فعالیت کانون ادبی رهاوی با او به گفت‌وگو نشسته‌ایم که شما را به خواندن آن در ادامه دعوت می‌کنم.
    بامداد جنوب ششم اسفند ۹۷

  • مثل یک عاشق

    «مثل یک عاشق» آخرین اثر سینمایی عباس کیارستمی است که در سال ۲۰۱۲ در ژاپن ساخته‌شده است. این فیلم از درون‌مایه‌ای تکراری بهره گرفته و تقابل پیر و جوان را نشان می‌دهد. با بستری آغشته به شیطنت هوس و چموشی عشق، تداعی رمان‌هایی همچون «خانه زیبارویان خفته» از یاسوناری کاواباتا اولین ژاپنی برنده نوبل ادبیات و همچنین «خاطرات دلبرکان غمزه من» از گابریل گارسیا مارکز» است.

  • کاشی‌ما (۹)

    آدم زودباوری هستید یا دیرباور؟ اهمیتی دارد؟ بعضی افراد ساده‌اندیش هستند و زودباور… به‌محض شنیدن هر چیزی آن را باورمی‌کنند و دسته دیگر، به‌سادگی تن به پذیرش هر پدیده‌ای نمی‌دهند. بحث ارجحیت و تمایز زودباور و دیرباوری نیست. حرف و حدیث مسائلی است که حتی ساده‌اندیشان نیز از پذیرش آن به سادگی سرباز می‌زنند؛ چه برسد به آدم‌های دیرباور که برای باور هر چیز، هزار و یک دلیل و نشانه طلب می‌کنند.

  • گفت‌‌وگوی من  با «مقبوله آراس» مترجم ترکی اشعار فروغ

    بهانه گفت‌وگوی من با مقبوله آراس، انتشار کتاب ترجمه کامل اشعار فروغ فرخزاد با عنوان «باد مرا خواهد برد» است که به همت انتشارات معتبر «یاپی کردی» روانه ویترین کتابفروشی‌های ترکیه شده است. این انتشارات پیش از این، آثار «اورهان پاموک» نویسنده ترک برنده نول ادبیات را منتشر کرده بود. آراس مترجم آثار برجسته ادبیات داستانی چون آثار هدایت، ساعدی، درویشیان و … است.

  • گفت‌وگو با «معانی شعبانی» مترجم «سیندرلاهای مسقط»

    دبیات عربی به‌ویژه آنچه برآمده از ذهن و زبان نویسندگان خاورمیانه‌ای باشد برای ایرانیان، گستره ملموسی است. در سال‌های اخیر به همت مترجمانی همچون حمیدرضا مهاجرانی، غسان حمدان، امل نبهانی و… آثار مختلفی از نویسندگان جوان عرب به فارسی منتشرشده است. آثاری که نشان می‌دهد در ورای زبان متفاوت و اختلافات سیاسی و اجتماعی فرهنگ ایرانیان و اعراب همسایه تا چه اندازه به هم قرابت دارد. زیستن در خاورمیانه، آرزوها و علایق مشترک، دردهای شبیه به‌هم باعث شده است تا روایت‌ها برای مخاطب فارسی ملموس باشد و با آن همذات پنداری کنند

  • کاشی‌ما

    حال شما خوب است؟ از جواب نمی‌دانم و معمولی‌ام که بگذریم؛ اگر حال فردی خوب نباشد دو حالت دارد. یا فرد دارد دردی می‌کشد یا رنجی را تحمل می‌کند. موراکامی در کتاب وقتی از دو… می‌گوید: «درد اجباری است، رنج کشیدن اختیاری است.»

    درد یک امر اجتناب‌ناپذیر است و دلایل مختلفی می‌تواند باعث آن شود. چه درد جسمی و چه آلام روحی… اما اینکه فرد خودش را همچنان در وضعیت درد نگه دارد و رنج بکشد، امری اختیاری است. مثالی که موراکامی برای این قاعده آورده است. دویدن است. وقتی کسی می‌دود درد خستگی به تنش تحمیل می‌شود و به‌طور اجباری درد می‌کشد؛ اما اینکه او همچنان ادامه بدهد و رنج ببرد اختیاری است.

    نکته در تشخیص موقعیت درد و رنج است به‌عبارت‌دیگر در چنین وضعیت‌هایی فرد در دو حالت کلی قرار می‌گیرد. یا تشخیص می‌دهد که در موقعیت درد یا رنج قرارگرفته است و یا خیر. چراکه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *