از دو که حرف می‌زنم، از چه حرف می‌زنم! هاروکی موراکامی

run

اولین بار به‌صورت تصادفی این کتاب را خواندم. ازاین‌جهت تصادفی چون موراکامی نویسنده موردعلاقه‌ام نبود و مشتاق خواندن کتاب نبودم؛ اما دوره خواندن این کتاب، مصادف شد با دوره‌ای که به‌شدت به پیاده‌روی‌های شبانه عادت داشتم. عادتی که سعی می‌کردم با آن به رکوردهایی برسم که از مدتی قبل برای خودم در نظر گرفته بودم. موراکامی هم در این کتاب به تلاش‌های خودش برای دویدن می‌پرداخت.  این هم‌زمانی باعث شد مباحث کتاب را دنبال کنم و نوعی همذات‌پنداری با آن داشته باشم. برای همین وقتی کتاب تمام شد با اشتیاق به دیگران هم معرفی می‌کردم که آن را بخوانند؛ اما بعد از مدتی متوجه شدم موضوع کتاب برای همه جذابیت ندارد. تلاش برای دویدن و دویدن و دویدن… و البته کمی هم چاشنی تلاش  برای نوشتن رمان… موضوعی نبود که بتواند برای دیگران زیاد جذابیت داشته باشد. با این ‌وجود همچنان این کتاب، یکی از کتاب‌هایی است که به آن علاقه‌مندم. شاید بتوان گفت که  این کتاب رساله‌ای است درباره رقابت با خویشتن برای رسیدن به اهداف ذهنی.

من در زندگی رقیب درست‌وحسابی نداشته‌ام. کسی که بخواهم از او جلو بزنم یا خودم را با او در یک ماراتن حس کنم. اگر دیگران مرا رقیب خودشان می‌دانسته‌اند بحثش جداست. رقیب من همیشه خودم بوده‌ام. همیشه سعی کرده‌ام از خودم یک‌قدم جلوتر بروم. این قضیه گاهی خوب است و گاهی هم بد… خوب ماجرا وقتی است که رقیب نمی‌تواند حد تو را مشخص کند و یا استاندارد تو را کاهش دهد؛ اما همین موضوع می‌تواند از سوی دیگر پاشنه آشیل تو هم باشد. اینکه رقیبی نیست و خودت هستی و خودت. اگر ذهنت فعال باشد همه‌چیز خوب پیش می‌رود. اهداف خوبی برای خودت در نظر می‌گیری و آن اهداف می‌شود رقیب تو که نباید از آن عقب بمانی و می‌جنگی و پیش می‌روی؛ اما در عین حال اگر حالت خوب نباشد کلاً هیچ انگیزه‌ای نیست که بخواهی با آن قدم برداری. و اینجاست که مستر مولانای خودمان هم  می‌فرماید: «بیرون ز تو نیست هر چه در عالم هست/ از خود بطلب هر آنچه خواهی که تویی»

 

چند قسمت از کتاب را در ادامه می‌آورم. نسخه‌ای که حالا دارم فیدیبو است و احتمالاً شماره صفحه، زیاد به کار نمی‌آید؛ چون دقیقاً نمی‌دانم در نسخه چاپی با چه صفحه‌ای تطابق دارد. در ضمن مثال‌ها از ترجمه مجتبی ویسی، نشر چشمه است. این کتاب دو ترجمه دارد. من همین ترجمه نشر چشمه را پیشنهاد می‌دهم.  آن ترجمه دیگر که نشر نگاه منتشر کرده است زیاد به مذاقم خوش نیامد. حس می‌کردم جملات روان نیست.

و اما از متن کتاب

«همین حالا دارم فکر می‌کنم که مسافت دویدن را افزایش دهم. خواه‌ناخواه سرعت برای من در درجهٔ دوم اهمیت قرار دارد. مادامی‌که بتوانم مسیری تعیین‌شده را بدوم به چیز دیگری جز آن فکر نخواهم کرد. گاهی اگر خوشم بیاید تندتر می‌دوم ولی در آن صورت زمان تمرین را کمتر می‌کنم چون نکتهٔ مهم آن است که شور و نشاط فرد در پایان هر جلسهٔ ورزش به‌روز بعد منتقل شود. همین رویه را در مورد نوشتن هم در پیش‌گرفته‌ام و آن را جزء واجبات می‌دانم. هرروز موقعی از نوشتن دست می‌کشم که احساس می‌کنم باز هم توان نوشتن دارم. این کار را انجام بدهید تا ببینید روز بعد برنامه‌تان چه راحت و روان پیش خواهد رفت. به گمانم ارنست همینگوی هم به همین ترتیب عمل می‌کرد. آدم باید برای پیش بردن کارهایش ضرب‌آهنگ را حفظ کند. در پروژه‌های طولانی‌مدت این امر بسیار اهمیت دارد. در دویدن به‌محض تنظیم ریتم گام‌ها، آسودگی خاطر از راه می‌رسد.»

 

«یکی از دوندگان از مانترایی سخن به میان آورده بود که از برادر بزرگ‌ترش، او هم دونده، شنیده بود و از ابتدای کار دوندگی آن را به کار بسته بود. مانترا این بود: «درد اجباری است، رنج کشیدن اختیاری است.» قضیه را می‌توان به این صورت مطرح کرد که آدم حین دویدن کم‌کم به فکر می‌افتد که «کار عذاب‌آوری است. دیگر نمی‌توانم ادامه بدهم.» در آن صورت، بخش عذاب‌آور آن یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر و قطعی است ولی ادامه دادن یا ندادن آن اختیاری است و به خود دونده بستگی دارد که چه تصمیمی بگیرد. مهم‌ترین وجه ماراتن در همین نکته خلاصه می‌شود.»

 

«در اواخر ماه مه امسال بود که زندگی را در کمبریج ماساچوست آغاز کردم و دویدن باردیگر بخش اصلی زندگی روزمره‌ی من شد. اکنون به‌طور جدی می‌دوم. وقتی می‌گویم جدی، منظورم سی و شش مایل در هفته است. به عبارت دیگر، شش مایل در روز، شش روز در هفته. اگر می‌توانستم هفت روز هفته را بدوم بهتر می‌شد، اما باید روزهای مبادا و روزهای کاری را هم در نظر بگیرم. روزهای دیگری هم هستند که واقعاً خیلی احساس خستگی می‌کنم و نمی‌توانم بدوم. با در نظر گرفتن تمام این مسائل یک روز هفته را به خود استراحت دادم. بنابراین، سی و شش مایل در هفته، ۱۵۶ مایل در ماه، معیار دویدن من است.»

 

موراکامی

 

«درد اجباری است، رنج کشیدن اختیاری است.» هاروکی موراکامی

موراکامی

 

نوشته‌های مشابه

  • یک قرن منصوری‌خوانی در ایران

    داود علیزاده

    در ۱۹ خردادماه ۱۳۶۵ ش در بیمارستان شریعتی تهران کسی مهجورانه چشم از دیده دنیا فروبست که یکی از مهم‌ترین و تأثیرگذارترین شخصیت‌های ادبی معاصر ایران به شمار می‌آمد. هرچند تا به امروز بر سر عنوان ادبی این فرد مناقشه وجود دارد. مترجم یا نویسنده و مولف؟ شاید هم داستان‌سرایی چیره‌دست که رگ خواب مخاطبان چند نسل را در دست داشت. «ذبیح‌الله حکیم الهی دشتی» معروف به «ذبیح‌الله منصوری» برای اهل کتاب نامی آشناست. منصوری کتاب‌های بسیاری را تحت عنوان ترجمه به بازار نشر روانه کرد. خودش در مقدمه ترجمه «لولیتا» تاکید می‌کند که تا آن زمان ۱۲۰۰ کتاب را ترجمه کرده است و بر لفظ کتاب نیز تاکید دارد. آنچه امروز نیز عنوان ذبیح‌الله منصوری را در جلد خود دارد، بسیاری کتاب‌های قطور و گاه چند جلدی است. رمان‌هایی که برخی از آن‌ها مانند «خواجه تاجدار»، «سینوهه» و «خداوندالموت»، بارها و بارها از طرف ناشران معروف، تجدید چاپ و روانه بازار نشر شده است.

  • شعر فارسی در قرن‌های اول هجری

    کلاسیکا شماره ۴ همان‌طور که پیش از این گفتم آنچه از دو قرن اول هجری از ادبیات به امروز رسیده است، اشعاری به نوشتار امروزی و زبان فارسی امروزی نیست و اکثریت اشعار به زبان عربی است. اینکه چرا شاعران و ادبیان تصمیم گرفتند به فارسی و به چنین رسم الخطی بنویسند؟ افسانه‌های متعددی ساخته…

  • سال جدید میلادی

    اگر حدود سیزده میلیارد و هشتصد هزار سال پیش، بیگ بنگ آغاز جهان کنونی باشد و چهار میلیارد و پانصدهزارسالگی سال عمر زمین… حتی از این‌ها هم بگذریم و فقط عمر گونه‌های انسانی را در نظر بگیریم که چیزی حدود پنج میلیون و دویست هزارسال است. آن‌وقت جشن همگانی برای سپری کردن یک سال، شوخی تلخی است که با خودمان داریم؛ اما از طرف دیگر وقتی متوسط عمر انسان‌ها فقط ۷۹ سال است که بسیاری به همین حد هم نمی‌رسند و از همین مدت، یک‌سوم به خواب می‌گذرد و یک‌سوم دیگر هم به کار… آن‌وقت فقط یک‌سوم باقی می‌ماند که باز هم باید وقت تغذیه و نظافت و… را هم از آن کم کنیم. آن‌وقت برای لحظه‌های خوب بودن، برای لحظه‌های خود بودن چقدر می‌ماند؟ اگر سال نو بهانه‌ای باشد که به نامش وقت خوبی سپری کنیم حتی به حد لبخندی گذرا، روزنه امیدی باشد در این سرای آشفته، چه فرقی دارد بهانه‌ ما برای خوشنودی، شمسی باشد یا قمری یا میلادی… بهانه‌های کوچک خوشبختی!

  • کاشی‌ما (۶)

    هرچقدر در دنیای علم کلمه «چرا» راهگشا شده است؛ به همان اندازه در دنیای روابط انسانی، این کلمه باعث بن‌بست کشیده شدن رابطه‌ها شده است. روابط انسانی شبیه آب روانی است که باید مدام در جریان باشد. چرا باعث می‌شود رابطه راکد شود. از جریان دور شود. طرف مقابل با شنیدن کلمه چرا، مورد بازخواستی قرار می‌گیرد که برای تبرئه خود ناچار است توقف کند. سرش را به عقب برگرداند. به گذشته نگاه کند؛ اگر جوابی یافت بگوید و اگرنه در مقابله‌به‌مثل، در رفتار طرف مقابلش «چرایی» را بیابد و در جواب بگذارد. این سلسله گاهی آن‌قدر متوالی و طولانی می‌شود که جز تباهی رابطه نتیجه دیگری ندارد.

  • مثل یک عاشق

    «مثل یک عاشق» آخرین اثر سینمایی عباس کیارستمی است که در سال ۲۰۱۲ در ژاپن ساخته‌شده است. این فیلم از درون‌مایه‌ای تکراری بهره گرفته و تقابل پیر و جوان را نشان می‌دهد. با بستری آغشته به شیطنت هوس و چموشی عشق، تداعی رمان‌هایی همچون «خانه زیبارویان خفته» از یاسوناری کاواباتا اولین ژاپنی برنده نوبل ادبیات و همچنین «خاطرات دلبرکان غمزه من» از گابریل گارسیا مارکز» است.

  • واقعاً مؤذنی مرده است!

    همان اول کار بگویم که قرار نیست در این پست خبر فوت کسی را بدهم. احتمالاً در ذهن شما یک سؤال شکل‌گرفته است. اینکه مؤذنی که بود و اینکه او مرده است چه ارتباطی به این مطلب دارد. سال دوم راهنمایی، منزل ما جابه‌جا شد. به طبع آن مدرسه‌ام نیز تغییر کرد. در مدرسه جدید…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *