ثبت احوال ذهنی انسان‌ها

baby3

ثبت‌احوال ذهنی ما، برای هرکسی مطابق اولین برخورد شناسنامه‌ای ساخته است و به‌گونه‌ای در بایگانی محفوظ کرده که تغییر آن به‌ندرت صورت می‌گیرد و تنبل‌تر از آن است که بخواهد مدام آن را به‌روزرسانی کند. هرگاه قرار بر قضاوتی باشد، ذهن به همان شناسنامه رجوع می‌کند. برای همین است که معشوق‌ها به‌ندرت از چشم می‌افتند و آدمی که در اولین برخورد، رفتار ناخوشایندی از او دیده‌ایم سخت به دل می‌نشیند و البته به همین طریق است که نمی‌توانیم تغییر در شخصیت دیگران را به‌راحتی بپذیریم؛ اما کافی است دفتر خاطرات قدیمی‌مان را ورق بزنیم. با دوستی از دوران مدرسه، دوران مجردی و… یک نشست داشته باشیم و گپ و گفتی کنیم و آن نسخه قدیمی خودمان را دوباره در آینه ببینیم. آن‌وقت شاید درک تغییر شخصیت دیگران برایمان ساده‌تر شود. اینکه آدم‌ها تا ابد همان‌گونه‌ای نباشند که بار اول با آن‌ها برخورد کردیم.

از طرف دیگر، شخصیت بسیاری از افراد در سنی و مرحله‌ای ثابت می‌شود. همیشه انسان‌ها انگیزه تغییر و پیشرفت شخصی در خودشان ندارند. از جایی به بعد دست می‌کشند و به هر آنچه هستند قانع می‌شوند. من کسانی را دیده‌ام که در میان‌سالی هنوز شبیه نوجوان‌ها فکر می‌کنند و از همان افق جهان را سیر می‌کنند. حتی ادبیات‌شان هم تغییر نکرده است. همان شوخی‌ها، همان تکیه‌کلام‌ها و… و کسانی به‌عکس…

این دو منظر باعث می‌شود که مدام از دیگران انتظار داشته باشیم متناسب سن‌شان باشند و از طرف دیگر، متناقض وار انتظار داریم همان شخصیتی باشند که در شناسنامه ذهنی ما ثبت‌شده‌اند. پارادوکس غریبی است که خیلی وقت‌ها نقطه شروع سوءتفاهم‌های جمعی است. شبیه همان انتظار رفتاری و شخصیتی که بر اساس طبع و سرشت داریم و در مقابل انتظاری که از تربیت و آموزش… حتی سعدی هم نتوانست تکلیف خودش را با این موضوع روشن کند. یک‌جا می‌گوید: «سگ اصحاب کهف روزی چند/ پی نیکان گرفت و آدم شد.» و  در تضاد با آن می‌گوید: «گرگ‌زاده عاقبت گرگ شود /هرچند با آدمی بزرگ شود.» شاید درست‌تر این باشد که بپذیریم جهان لغزنده‌تر از آن است که با منظری قطعی به آن خیره شویم.

نوشته‌های مشابه

  • شعر فارسی در قرن‌های اول هجری

    کلاسیکا شماره ۴ همان‌طور که پیش از این گفتم آنچه از دو قرن اول هجری از ادبیات به امروز رسیده است، اشعاری به نوشتار امروزی و زبان فارسی امروزی نیست و اکثریت اشعار به زبان عربی است. اینکه چرا شاعران و ادبیان تصمیم گرفتند به فارسی و به چنین رسم الخطی بنویسند؟ افسانه‌های متعددی ساخته…

  • همیشه باید چیزی برای از دست دادن داشته باشی!

    همیشه چیزی به دست بیاور تا چیزی برای از دست دادن داشته باشی. آدم‌هایی که چیزی برای از دست دادن ندارند؛ خطرناک‌ترین نوع بشرند. می‌توانند هر رابطه‌ای را به راحتی تمام کنند. هر معادله‌ای را به هم بزنند. هر فاجعه‌ای را به بار بیاورند. آنها هراسی از شکست ندارند؛ چون تمامیت هولناک شکست را با تمام وجود احساس کرده‌اند، طعم زهرآگین حقارت را چشیده‌اند؛ اما همچنان دون‌کیشوت‌وار با وجه تهی درون خودشان می‌جنگند شاید ورق برایشان برگردد. هر امکانی را می‌توان از آنها انتظار داشت. هرچند به گفته فاکنر در خشم و هیاهو:« زندگی به من آموخت که هیچ چیز از هیچ کس بعید نیست!» 

  • کوچه‌های‌ خاکی نویسندگی، روایت پل استر از نان نوشتن

    نویسندگی کار ساده‌ای نیست؛ اما سخت‌تر از نویسندگی، درآوردن نان نوشتن است. اینکه مداوم بتوانی برای نوشتن وقت بگذاری و اثری تولید کنی، اثرت را بتوانی عرضه کنی و در ازای آن کسب درآمدی داشته باشی که گذران روزت باشد. در ایران نویسنده تمام‌وقت، نویسنده حرفه‌ای به معنای واقعی معمایی است که گره‌اش را هرکسی نمی‌تواند باز کند. باید قلم را در کوچه‌های خاکی محدودیت و معذوریت پا برهنه بدوانی و بعد دل بسپاری که همای اقبال بر شانه اثرت بنشیند یا ننشیند؟ آن‌هم خودش هزار اما و اگر دارد. هزار معمای حل‌شده و ناشده دارد که در جان کلام نهفته است.

  • داستان کلیسای جامع، ریموند کارور

    کلیسای جامع ریموند کارور ترجمه فرزانه طاهری همان مرد کور، دوست قدیمی زنم. بله خود او داشت می‌آمد شب را پیش ما بماند. زنش مرده بود. برای همین آمده بود به دیدن قوم‌وخویش‌های زن مردهاش در کانتی کات. از خانهٔ همان‌ها به زنم تلفن کرد. باهم قرار و مدارش را گذاشتند. با قطار می‌آمد، پنج‌ساعتی…

  • چگونه با استرس دوست شویم. کلی مک گونیگال

    اول درباره سخنرانی‌های تد بگویم. هر چند کم و بیش افراد زیادی با مجموعه سخنرانی‌های تد آشنایی دارند.  مجموعه غیرانتفاعی که با شعار« ایده‌ها ارزش گسترش دارند» به اجرای سخنرانی‌هایی با فرمت مشخص می‌پردازد. سخنرانی‌های این مجموعه در سایت TED به راحتی در دسترس عموم قرار دارد. از سال ۲۰۰۹ پروژه ترجمه آزادTEDباعث شد تا…

  • گفت‌وگو با فروغ آذر نویسنده کتاب« هیچ‌کس نمی‌آید»

    در سال جاری «فروغ آذر» مجموعه داستان کوتاه «هیچ‌کس نمی‌آید» را به همت نشر «ری‌را» منتشر کرده است. اکثر داستان‌های آذر بر محور دغدغه‌های زنان است که در لایه‌های ذهن شلوغ؛ اما تنها و یگانه شخصیت‌ها می‌گذرد. دیگر وجه بارز داستان‌های وی، نوعی نگاه نوستالژیک به پدیده‌هاست که در گذر زمان دیگر در دسترس نیستند و شخصیت‌ها با تمسک جویی به نشانه‌هایی در دل موسیقی و مکان‌های خاطره‌انگیز و … تمام تلاش خود را به کار می‌گیرند تا از پس ذهن حال‌گریز خود برآیند. مجموعه داستان «هیچ‌کس نمی‌آید» شامل ۲۱ داستان کوتاه است و نام کتاب نیز برگرفته از نام داستان نهایی این مجموعه است. گفت‌وگویی را با این بانوی نویسنده صورت دادیم که شما را به خواندن آن در ادامه دعوت می‌کنیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *