پدرخوانده‌ ها

godfather3

احتمال زیاد  با شنیدن نام «پدرخوانده»، به یاد فیلم «پدرخواند» به کارگردانی فرانسیس فورد کوپولا خواهید افتاد. یا اگر همانند سحر قریشی کوپولا را نشناسید در ذهن‌تان چیزی شبیه به مردی(مارلون براندو) در تاریکی بر روی صندلی با گربه‌ای در آغوش مجسم خواهد شد و هم‌زمان موسیقی پر رمز و راز نینو روتا نواخته خواهد شد؛ اما به واقع پدرخوانده‌ها در عالم واقع به این تصویر انتزاعی و دراماتیک از فیلم‌های کوپولا شباهت ندارند. پدرخوانده‌ها کسانی هستند که  جامه تمامیت‌خواهی یک پدیده را نه تنها به تن کرده‌اند که سایزش را جوری تغییر داده‌اند که به قواره کس دیگری نیاید. آنها توسط جمع کثیری از عوام همیشه ستایش می‌شوند. تقدیس می‌شوند و اسطوره‌های ابدی آن پدیده به حساب می‌آیند.

سیستم اداری مدرن سعی می‌کند از ایجاد و وجود پدرخوانده‌ها جلوگیری کند. نه به خاطر اینکه آنها عملکرد بدی دارند. بلکه به خاطر فقدانی که بعد از آنها به وجود می‌آید و سیستم را تا مرز فروپاشی سوق خواهد داد. با مثالی شاید این تعاریف  ملوس‌تر شود. مردی همانند الکس فرگوسن، سرمربی افسانه‌ای منچستریونایتد از این دست پدرخوانده‌هاست. کلکسیون افتخارات او نیازی به شمردن و گفتن ندارد اما چه کسی بعد از او توانسته بر روی صندلی داغ مربی‌گری منچستر بنشیند. جایی که حتی مورینیوی خاص هم از پسش برنیامد. دیگر تیم‌ها این خطای مدیریتی را کمتر مرتکب می‌شوند مگر اینکه آینده‌نگر نباشند. حتی اگر قرار باشد در مابقی زمینه‌ها نیز جستجو کنیم، پدرخوانده‌های دوران مدرن انگشت‌شمارند.

وجود یک پدرخوانده یعنی مرگ استعداد‌های بیشماری که موازی او از چرخه، حذف می‌شوند و یا مجال ظهور نمی‌یابند. این امر مساوی فقدانی اسف‌بار بعد از پدرخوانده‌هاست.

در ایران از این دست پدرخوانده‌ها بسیار داریم. مثال سیاسی و اجتماعی‌اش بماند …، مثال فوتبالی به  نظر ملموس‌تر است .حاکمیت بی‌چون و چرای علی دایی در پست مهاجم تیم‌ملی و فقدانی که بعد از او در این پست ایجاد شده بود و مرگ استعدادهایی که به پای یکه‌تازی او حذف شدند.

مثال دیگرش حاکمیت احمدرضا عابدزاده در پست دروازه‌بانی تیم ملی ایران را به وضعیتی دچار کرد که تا چندین سال بعد دروازه ایران پاشنه آشیل این تیم مبدل شده بود. در رسانه عادل فردوسی‌پور پدرخوانده برنامه نود است. می‌توان فروپاشی نود بعد از عادل را متصور شد. تمامیت‌خواهی فردوسی‌پور در تهیه کنندگی و اجرا مشهود است. او با مجالی که داشته، قبای مجری‌گری برنامه نود را با شگردهای مختلف به سایزی در آورده که به تن هر مجری دیگری زار بزند.  پدرخوانده‌ها با همه شکوه و تقدیسی که دارند بالاخره نیز یک روز می‌روند، دوران فقدان پس از‌ آنها هم مثل تمام دوران‌ها می‌گذرد. این میان استعداد‌هایی است که همچنان در زنجیر تمامیت‌خواهی پدرخوانده‌ها له می‌شوند.

نوشته‌های مشابه

  • ایکاروس

    در افسانه‌های یونانی، قصه تراژیکی وجود دارد از  پدری اهل فن و پسری بلندپرواز. دایدالوس صنعت‌گر افسانه‌ای یونان از فرمان مینوس سرپیچی کرد و به همین جرم  با پسرش ایکاروس  در جزیزه‌ای زندانی شدند. دایدالوس با ترفندهایی که می‌دانست بال‌هایی از پر و موم ساخت تا به همراه ایکاروس از آنجا فرار کنند. هنگام پرواز دایدالوس یه ایکاروس گفت:«مبادا به خورشید نزدیک شوی!» 

    اما ایکاروس جوان که از فرار خود به وجد آمده بود وسوسه شد که بالاتر برود و در نهایت دچار این وسوسه شد تا به خورشید برسد؛ غافل از آنکه وقتی به نزدیکی خورشید برسد گرمای خورشید موم  را آب می‌کند و بال‌ها جدا می‌شود. البته چنین اتفاقی رخ داد و ایکاروس از اوج آسمان فرو افتاد و به عمق اقیانوس فرو رفت.

  • «نقطه سرخط»: از حاشیه تا متن «رهـ ش» آخرین رمان امیرخانی

    در نقطه سرخط این هفته سعی کرده‌ایم به آخرین رمان امیرخانی نگاهی داشته باشیم و سمت‌وسوی نگاه او در این رمان را بررسی کنیم. باید در ابتدا اشاره کرد که خواندن رمان «ر هـ ش» یک‌وقت کافی، حوصله وافر و  عصبانیت از منطقه یک تهران می‌طلبد. از این بابت می‌توان انتظار داشت اگر بسیاری با این رمان ارتباط برقرار نکنند؛ چراکه دغدغه‌های اصلی این رمان جهان‌شمول نیست و برای کسانی که در مناطق متراکم پایتخت تجربه زیستن ندارند. لمس و هم‌ذات‌پنداری دشوار است.

  • پیچیدگی‌های یک واژه ساده «نه»

    در فرهنگ رفتاری واژه «نه» بسیار مهم است که اهمیتش را در دو موقعیت نه گفتن و نه شنیدن نشان می‌دهد. انسان‌های کمی هستند که بدانند چطور نه بگویند. کجا نه بگویند. وقتی نه گفتند در ذهنشان چطور کنار بیایند. وقتی نه شنیدند چه کنند و بعد از شنیدن نه با خودشان چطور کنار بیایند. واژه دو حرفی نه هزار حرف نگفته و نهفته دارد. کلامی که به مهارتی چندگانه متصل است.

  • باید یک داستان بنویسم، سمیه سمساریلر

    «باید یک داستان بنویسم.» نام مجموعه داستانی از سمیه سمساریلر است که در سال جاری از سوی نشر نهفت منتشر شده است. سمساریلر پیش ‌از این مجموعه داستان «زخم‌هایم کهنه نمی‌شوند.» را نیز منتشر کرده بود. «زخم‌هایم …» تلفیقی از دغدغه‌های شخصی و دردمندی اجتماعی بود. روایت زخم‌های ناسوری بر تن اجتماع که جان انسان حساس را می‌آزارد تا ذهن در کنشی خلاقانه قصه‌ای بسراید. او در مجموعه جدیدش نیز همین سویه را ادامه داده است؛ اما با جهشی چشم‌گیر در عناصر داستانی و محتوا… سمساریلر در «باید یک داستان بنویسم.» طی دوازده داستان کوتاه این بار از بیان کلی مساله‌ها عبور کرده است و با ظرافتی ملموس مخاطب را در لمس جزئیات رخدادهایی قرار می‌دهد که تجربه‌اش دور از ذهن نیست.

  • از کجا فایل‌های صوتی‌ خوب گیر بیاریم؟؟؟

    همیشه شنیدن فایل صوتی بخش جدایی ناپذیر زندگی‌ام بوده و هست. قدیم کاست سخنرانی و … رو از نوارخانه مدرسه و مسجد می‌گرفتم و حالا هم از نت جفت و جور می‌کنم؛ اما سوالی که گاهی از من پرسیده شده:« فایل‌های صوتی خوب رو از کجا پیدا می‌کنم؟» بنابراین تصمیم گرفتم یک پست درباره این موضوع بنویسم. فایل‌ها رو به چهار دسته کلی تقسیم کردم و مرجع‌هایی براش پیشنهاد دادم.

  • به طعم گیلاس

    ریچارد یاتس در انقلاب جاده می‌گوید:« این مشکل چقدر دردناک است؛ اینکه همیشه برای فرار از دست یک “آدم” به “آدم” دیگری پناه برده‌ایم… » و در نمای کلی‌تر انسان از حالی به حال دیگر پناه می‌برد. از بیداری به خواب، از خواب به بیداری، از گرسنگی به غذا،  از تشنگی به آب، از ایستادن به نشستن، از… به … و گاهی به جایی می‌رسد که از زندگی به مرگ پناه می‌برد…

    این دیالوگ‌های درخشان فیلم طعم گیلاس از عباس کیارستمی اگر به اغراق نگویم که  آدم را روانی می‌کند حداقل می‌تواند تکانه‌ای باشد در این روزگار تکراری…

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *